تبليغاتX
اقتصاد در تبریز

مقاله ذیل برای ماهنامه تالار تبریز نوشته شده که در شماره شانزدهم (شهریور ماه ۸۵) به چاپ رسیده ....

 

تنظیم سرمایه گذاری های فردی یکی از مهمترین برنامه هایی است که هر انسان باید در طول مدت زندگی خود انجام دهد . یکی از گزینه های این برنامه ریزی انجام سرمایه گذاری در اوراق بهادار و بطور اخص سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار می باشد. ناگفته پیداست انجام هرگونه سرمایه گذاری بدون تحلیل و بررسی توام با ریسک بسیار زیاد خواهد بود و بورس اوراق بهادار نیز از این امر مستثنی نمی باشد. تحلیل در بورس اوراق بهادار از دو زاویه کلی بررسی می شود.

الف) تحلیل وگزینش سهام بطور جداگانه و منفرد ، بدین مفهوم که تمرکز سرمایه گذار بر روی تک تک شرکت های حاضر در بورس بوده و به بررسی آنها می پردازد.

ب) تشکیل سبد سهام ، هرچند از یک دیدگاه سبد سهام حاصل مجموع سهام هر سرمایه گذار است ولی در نظریه پرتفوی ، خود سبد سهام بعنوان یک واحد در نظر گرفته شده و ریسک و بازدهی آن محاسبه می شود. بدین معنی که بازده سبد سهام صرفاً مجموع بازدهی های هر سهم نیست و البته ریسک آن نیز مجموع ریسک واحدهای تشکیل دهنده آن نخواهد بود.

در تحلیل وگزینش منفرد سهام رویکردهای تکنیکی و بنیادین عمده ترین روش های تحلیل و ارزیابی سهام را تشکیل می دهد. اما در دیدگاه دوم و در تشکیل سبد سهام نظریه هایی مانند نظریه نوین پرتفولیو ، نظریه بازار سرمایه و فرضیه بازار کارا ، مدل های شاخصی و ارزیابی عملکرد مورد استفاده قرار می گیرند.

 

معنی پرتفولیو

پرتفولیو به معنی سبد سرمایه گذاری ترجمه شده ، سبد سرمایه گذاری مفهومی فراتر از سبد سهام است و شامل سایر سرمایه گذاری های غیر سهم نیز می شود. به لحاظ فنی یک سبد سرمایه گذاری مجموعه کامل دارایی های حقیقی و مالی سرمایه گذاری را در بر می گیرد.

 

مدل مارکوتیز

در اوایل دهه 1950 فردی بنام هری مارکوتیز مدل پایه پرتفوی را بنیان نهاد. این مدل پایه اصلی نظریه مدرن پرتفولیو را تشکیل می دهد. مارکوتیز نخستین کسی بود که مفهوم تنوع در سبد سرمایه گذاری را مطرح کرد. او نخستین کسی بود که توانست به این سوال مهم که آیا ریسک یک سبد سهام مجموع ریسک تک تک سهام های تشکیل دهنده سبد است ؟ پاسخ دهد.

او مفهوم پرتفوی کارا را به نحوی مطرح کرد که دارای کمترین میزان ریسک با میزان بازده یکسان و یا بیشترین میزان بازده با ریسک یکسان باشد.

بدین معنی که سرمایه گذاران می توانند برای یک بازده معین و با تعیین بازده انتظاری سبد سهام خود ریسک سهام خود را کاهش داده و سبدی با کمترین ریسک سهام را گزینش نمایند. و یا سطح ریسک مورد علاقه خود را مشخص نموده و بازده انتظاری را بیشتر نمایند. به این ترتیب مجموعه سبدهای کارایی ایجاد می شود که اصطلاحاً آن را مرز کارا می نامند. سرمایه گذارانی که اصطلاحاً عقلایی رفتار می کنند به دنبال چنین سبدهایی خواهند بود ، زیرا این سبد ها بیشترین بازده را برای سطح معین ریسک و با کمترین ریسک برای سطح معینی از بازده را ارائه می دهند. 

پس از تعیین مجموعه سبد های سهام کارا، سرمایه گذار از میان مجموعه کامل سبد های سهام باید سبدی را که بیشترین تناسب با وضع وی را دارد انتخاب نماید مدل مارکویتز تنها یک سبد سهام و سرمایه گذاری را مشخص نمی کند بلکه مرز سبد های سهام کارا را مشخص می نماید که هر یک از آنها بنا به تعریف،(در ازای سطح معینی از ریسک یا بازده منتظره) بهینه هستند.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم مهر 1385ساعت 12:50  توسط محمد امین عابدینی | 

من از آدمهایی که همیشه موفقتند خوشم میاد چون اونها کسانی هستند که واسه موفقیتشون زحمت می کشند و مغرور نمیشند (اگه مغرور بودند، همیشه موفق نبودند) ولی خوب ایرانی جماعت مخصوصا از نوع فارس زبانش کشش موفقیت هموطنانشونو ندارند این واقعیت هست که فکر می کنند بهتره دیوید بکهام همیشه بهترین بازیکن فوتبال باشه ولی اگه مثلا یه فوتبالیست ایرانی خوب فوتبال بازی کنه بهش بدو بیراه می گند که فلانی هم شورشو در آورده یا دنبال اینند که یه وصله ای چیزی بهش بچسبونند (چرا؟ چون چشم دیدنشو ندارند!) خلاصه کلام اینکه دیشب رضازاده دوباره قهرمان جهان شد و یه موفقیت دیگه به موفقیت هاش اضافه کرد. بدون تعارف من یکی که که دیروز تمام کارهامو ول کردم و به خاطر این آقا پسر اردبیلی تموم اون اوکراینه و لتونیه و... رو نگاه کردم صدآفرین میگم به حسین خان و امیدوارم خدا همیشه یارش و ابوالفضل کنارش باشه علاوه بر اون به همه بروبچ اردبیل هم تبریک میگم (همون تبریکی که مجری تلوزیون شبکه سه دیشب نگفت!) به خودم هم تبریک میگم (چون آقا پسر ترک مون دوباره جهانی شد)

عناوين كسب شده حسين رضا زاده به اين شرح است :
سال ‪ ۱۹۹۹‬مسابقات جهاني آتن مدال برنز
سال ‪ ۲۰۰۰‬بازيهاي المپيك سيدني مدال طلا
سال ‪ ۲۰۰۱‬رقابتهاي جهاني انتاليا تركيه شركت نكرد
سال ‪ ۲۰۰۲‬رقابتهاي جهاني ورشو لهستان مدال طلا
سال ‪ ۲۰۰۳‬مسابقات جهاني ونكور كانادا مدال طلا
سال ‪ ۲۰۰۴‬بازيهاي المپيك آتن مدال طلا
سال ‪ ۲۰۰۵‬مسابقات جهاني دوحه قطر مدال طلا
سال ‪ ۲۰۰۶‬مسابقات جهاني دومنيكن مدال طلا

پاورقی : به افتخارات فوق مدال طلای بازیهای آسیایی ۲۰۰۶ دوحه قطر را هم اضافه کنید

حسین رضازاده (مسابقات جهانی دومنیکن)     حسین رضازاده (مسابقات جهانی دومنیکن)   حسین رضازاده (مسابقات جهانی دومنیکن)

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم مهر 1385ساعت 9:12  توسط محمد امین عابدینی | 

مقاله ذیل برای ماهنامه تالار تبریز نوشته شده که در شماره شانزدهم (شهریور ماه ۸۵) به چاپ رسیده ....

 

استراتژی

شاید ساده ترین و زیباترین تعریفی که برای استراتژی شده توسط میتزبرگ (Mintzberg) بوده که در تعریفی کوتاه استراتژی را «الگوی به جریان انداختن تصمیمات» توصیف کرده است.

افراد در زندگی خود تصمیمات گوناگونی اتخاذ میکنند، تصمیم به انتخاب شغل خاص، تصمیم به نحوه رفتار با دیگران و البته تصمیم های مالی و سرمایه گذاری؛ تصمیمات سرمایه گذاری جزء آن دسته از انتخاب هایی هستند که تاثیر بسزایی در زندگی افراد میگذارند

تعیین و ایجاد راهبرد و استراتژی سرمایه گذاری نیز مانند هر استراتژی دیگر الگویی به فرد معرفی می کند که در راستای رسیدن به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت راهنمای وی خواهد بود، عدم تعیین این الگو و انجام سرمایه گذاری های بی برنامه چندان منطقی به نظر نمی آید.

تعیین چنان استراتژی که بتواند منافع ما را افزایش دهد بستگی به شرایط مالی و فردی ما داشته و لذا می تواند از فردی به فرد دیگر متغیر باشد. اما توجه به مسایل ذیل می تواند ما را در تعیین این راهبرد یاری دهد

هنگام اتخاذ استراتژی سرمایه گذاری و تعیین خط مشی مربوطه چهار ستون اصلی باید مد نظر افراد قرار گیرد.

  

تخصیص دارایی

آیا تابحال به این موضوع فکر کرده اید که قصد دارید چه درصدی از دارایی خویش را صرف سرمایه گذاری کنید ؟

پاسخ به این سوال هرچند سخت نیست ولی مطمئنا سهل و آسان نیز نخواهد بود؛ 10 میلیون تومان نصف دارایی فردی است که 20 میلیون تومان دارایی دارد ولی همین 10 میلیون یک بیستم دارایی فردی است که 200 میلیون دارایی دارد پس اگر فرد اول با ده میلیون وارد بازار شود ریسک بیشتری متحمل شده است.

سوال دوم: دارایی مد نظر خود برای سرمایه گذاری را چگونه بین انواع امکانات سرمایه گذاری تخصیص می دهید؟

می دانیم انجام هر گونه سرمایه گذاری (چه سرمایه گذاری در دارایی های مالی و چه غیر مالی) ریسک و بازده ویژه خود را دارد، از سوی دیگر انتخاب بین ریسک ها و بازده ها نیز به میزان ریسک پذیری شما و شرایط انتظاریتان بستگی مستقیم دارد. منطقی به نظر می آید که بگوییم انسانها سعی میکنند با کمترین ریسک، بیشترین بازده ممکن را از سرمایه گذاری خود بدست آورند؛ اما چگونه؟ توصیه به ایجاد پرتفوی سهام موردی است که بارها توسط فعالان بازار سرمایه توصیه شده است. شاید سرمایه گذاری بصورت درصدی در سهام (که ریسک بیشتری دارد) با در نظر گرفتن درصدی در اوراق مشارکت (که ریسک کمتر یا حتی با ریسک صفر) است بد نباشد، ولی همه با این امر موافق نیستند زیرا انسانها شرایط، خواستها و روحیه های متفاوتی دارند اما یک امر مسلم است و آن اینکه شما تصمیم گیرنده نهایی هستید و استراتژی سرمایه گذاری خود را تعیین می کنید.

  

زمان بندی بازار

رشد و رکود یکی از ویژگی های اصلی بازار های مالی است این روند می توانند در یک صنعت یا یک سهم یا حتی در کل بازار باشد در برابر این ویژگی بارز افراد اقدام به تصمیم گیری در خصوص زمانهای ورود و خروج به بازار می کنند اما افراد در برابر حرکت بازار و زمان بندی ورود و خروج به آن به سه دسته عمده تقسیم می شوند : 

 

1-      افراد بسیار فعال

2-      افراد فعال

3-      افراد منفعل

 

افراد بسیار فعال کسانی هستند که سعی می کنند سرمایه گذاری های کوتاه مدت در بازار انجام دهند این دسته از افراد دائماً به دنبال اطلاعاتی هستند تا زمان افزایش قیمت در بازار را پیش بینی کنند و حداکثر استفاده را از این روند صعودی بنمایند و به همین ترتیب سعی در پیش بینی روند نزولی بازار نیز دارند تا علاوه بر فروش برخی از دارایی های مالی خویش، خود را آماده خرید دارایی هایی ارزان قیمت در بازار کنند.

در کنار گروه فوق عده ای دیگر قرار دارند که اصطلاحا افراد فعال نامیده می شوند و آنان دسته ای از سرمایه گذارانی هستند که سعی در پیش بینی بلند مدت بازار دارند. این دسته سعی می کنند تا سرمایه گذاری های بلند مدت در بازار انجام دهند زیرا یا امکانات اخذ اطلاعات زیاد برای تصمیم گیری های کوتاه را ندارند و یا (البته در اکثر اوقات) از لحاظ شرایط فردی علاقه ای به چنین هیجاناتی ندارند این گروه به دنبال بهره مندی از منافع بلندمدت سرمایه گذاری خویش هستند.

افراد منفعل نیز کسانی هستند که تلاشی برای پیش بینی بازار انجام نمی دهند که البته هرکدام شاید دلایل خاص خود را داشته باشند که بررسی آن در حوصله این نوشته نیست. ۱

 

تعیین نوع مدیریت سرمایه گذاری

آیا خودتان سرمایه گذاری خود را مدیریت خواهید کرد یا مدیریت سرمایه گذاری خویش را به افراد دیگر خواهید سپرد؟

در وهله اول شاید به نظر آید مدیریت سهام توسط خودتان کم هزینه ترین راه ممکن است. زیرا هزینه و دستمزد مدیر را نمی پردازید، هر چند شاید به مرور به این نتیجه برسید که مدیریت سهام خود آنچنان هم کم هزینه نیست. زیرا :

ـ شما در این حالت ارزش زمانی را محاسبه نکرده اید؛ مطالعات سرمایه گذاری وقت گیر است و شما به عنوان سهامداری که مدیریت سبد خود را برعهده دارید طبیعتاً بررسی های لازم در خصوص زمان بندی بازار و انواع راهکارهای لازم را خود باید انجام دهید البته بسته به اینکه شما در بازار بسیار فعال، فعال یا منفعل رفتار کنید ارزش زمانی فعالیت شما متغییر خواهد بود.

ـ آیا شما به زوایای بازار آشنا هستید؟ طبیعتاً اگر به عنوان فردی هستید که آشنایی چندانی با اصول حاکم بر بازار ندارید، برای یادگیری این اصول هزینه هایی متحمل خواهید شد. حتی با احتساب هزینه مدیریت برای خود نیز این یادگیری هزینه ای را به هزینه هایتان خواهد افزود.

سوال دیگری که مطرح می گردد این است که آیا مدیریت حرفه ای سهام بازدهی بیشتر از مدیریت شخصی ایجاد می کند؟

ادعای اینکه مدیریت سبد سهام توسط مدیران حرفه ای بازده بالاتری خواهد داشت منطقی است هرچند شاید همیشه این امر تحقق نیابد. ولی علاقه سرمایه گذاران به حضور در صندوق های سرمایه گذاری مشترک ۲ امری است که نشان دهنده علاقه آنان به مدیریت سهام توسط مدیران حرفه ای سهام است.

پس برای تعیین استراتژی بازار تعیین نوع مدیریت سرمایه گذاری مهم خواهد بود.

 

انتخاب اوراق بهادار

فرض کنید تصمیم گرفته اید درصدی از سرمایه خود را به خرید سهام تخصیص دهید اما چه سهم یا سهام هایی و چرا؟

روشهای گوناگونی برای انتخاب سهام وجود دارد اما بنیان همه آنها بر کلمه تحلیل نهاده شده این که به دنبال تحلیل بنیادین باشید یا تحلیل تکنیکال مهم نیست آنچه مهم است این خواهد بود که به دنبال تحلیل باشید، چرایی و چگونگی کار مهمتر از نتیجه آن است زیرا این تجربه شما را به بازده های بیشتر رهنمون خواهد کرد پس شایعه آخرین موردی است که باید به آن توجه کنید از تحلیل نترسید و به تحلیل خود ارزش قائل شوید

هرچند پاسخ به سوال نحوه انتخاب اوراق بهادار شاید آخرین مرحله از فرآیند تعیین استراتژی شما نباشد ولی با پاسخ به این سوال و رسیدن به این مرحله می توانید امیدوار باشید که اصول اساسی تعیین استراتژی سرمایه گذاری خویش را پیموده اید. ۳

 

موفق باشید ...       

 

 

***************************

۱ ـ برای مطالعه بیشتر می توانید به مقاله زیر نیز مراجعه نمایید:

آیا شرایط بازار ما از نوع بازار Bull است یا بازار Bear؟؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 12 اردیبهشت 85

۲ ـ جهت اطلاع از صندوق های سرمایه گذاری مشترک و انواع آن می توانید به مقاله ذیل مراجعه نمایید:

صندوق های سرمایه گذاری مشترک ؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 6و 7 مهر و آذر 84

۳ ـ جهت مطالعه بیشتر می توانید به مقالات زیر نیز مراجعه نمایید:

قبل از سرمایه گذاری خودمان را بشناسیم؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 15 مرداد 85

تعادل بین ریسک و بازدهی؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 13 خرداد 85

چهار فصل سرمایه گذاران؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 12 اردیبهشت 85

تاملاتی در رفتار سرمایه گذاران؛ بولتن ماهانه بورس تبریز شماره 10 و 11 فروردین و اردیبهشت 85

 

 

 

+ نوشته شده در  شنبه پانزدهم مهر 1385ساعت 11:32  توسط محمد امین عابدینی | 

آنچه بیش از همه مورد نظر شرکت هایی است که وارد بورس میشود آینده نگری آنان در خصوص تامین مالی شرکت است، شرکت هایی که سهام آنان در بورس مورد معامله قرار می گیرند می توانند به سهولت منابع مالی مورد نیاز خود را از طریق انتشار سهام و سایر اوراق بهادار تامین کنند. این نوع تامین منابع یکی از کم هزینه ترین راههای تامین مالی است که بطور مستقیم توسط سرمایه گذار صورت میگیرد.

یکی دیگر از تفاوت های مهم میان شرکتی که در بورس معامله میشود با سایر شرکتها افزایش اعتبار داخلی و خارجی شرکت بورسی است. طبیعتاً شرکتی که تعداد زیادی سهامدار با نگرش انتظار سود و بازده دارد و از سوی دیگر بر اساس قوانین بورس می باید در زمانهای مشخص اطلاعات مالی خود را برای اطلاع رسانی به عموم در اختیار سازمان بورس قرار دهد، با شرکتی که نظارت کمتری بر فعالیت آن میشود فرق خواهد داشت. در تمام دنیا شرکتهای بورسی جزء معتبرترین شرکتها هستند زیرا نظارت بیشتری بر آن و هیات مدیره آن میشود و آنان را مجبور میکند برای حفظ و بقای جایگاه خود تمام نیرو و توان خویش را در راستای توسعه و سوددهی شرکت بکار بندند. علاوه بر موارد فوق سرمایه گذاران قدیمی نیز دیدگاه مطلوبی نسبت به حضور شرکت در بورس و سهولت مبادله و خرید و فروش اوراق بهادار آن خواهند داشت زیرا به این ترتیب خواهند توانست به آسانی و در صورت لزوم اقدام به فروش سهام خود نمایند و یا در صورت تمایل با خرید سهام جدید سرمایه گذاری خود در شرکت را افزایش دهند از سوی دیگر ریسک سرمایه گذاری آنان کاهش یافته و شرکت آنان می تواند بدون اخذ مجوز از بانک مرکزی و فقط با مجوز سازمان بورس اوراق بهادار اقدام به انتشار اوراق مشارکت نماید. شرکت های حاضر در بورس از معافیت های مالیاتی برخوردارند علاوه بر آن امکان استفاده از مزایای خاص اعتباری مانند وامهای بانکی که برای شرکتهای بورسی در نظر گرفته میشود معمولاً بیشتر از سایر شرکتها است. علاوه بر موارد فوق شرکت های حاضر در بورس از تبلیغ ارزان برخوردارند زیرا به واسطه حضور آنان در بورس مدنظر سهامداران هستند و در جمع های مختلف افراد از فعالیت و برنامه های آن شرکت صحبت به میان می آید که طبیعتاً سبب تبلیغ ارزان آن خواهد بود. همه موارد فوق و البته موارد دیگری که صحبتی از آن نشد سبب شده تا شرکتهای زیادی به دنبال عرضه سهام خود در بورس باشند طبیعتاً سازمان بورس اوراق بهادار نیز با در نظر گرفتن ضوابط و مقررات خواص اقدام به صدور مجوز برای اینگونه شرکت ها خواهد کرد

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم مهر 1385ساعت 11:23  توسط محمد امین عابدینی | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
برنامه های آموزشی
نبض بازار تبریز
مجله اکونومیست
درباره وبلاگ

Tabriz, the capital city of Iranian province of East Azerbaijan The city is located on the intercontinental highway in vicinity to the Republics of Azerbaijan, Turkey and Armenia. Tabriz for a long time lay on a major trade route between the West and Asia and for many centuries it was a flourishing center of commercial trade. Outside Tabriz, there is a lot of attractive countryside with hills, valleys and mountains that can be reached quickly and easily. These hills are summer and winter resorts


نوشته های پیشین
فهرست مطالب این وبلاگ در گوگل!
وامها ـ بخش اول
اوراق قرضه (Bonds) ـ تمام بخش ها
رتبه بندی سهام
اقتصاد چقدر آسان است!
سازمان کنفرانس اسلامی (OIC)
عکس هایی از دانشگاه تبریز
اوپک OPEC
متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
روشهای ارزیابی سهام (بخش چهارم)
روشهای ارزیابی سهام (بخش سوم)
ارزیابی سهام عادی (بخش دوم)
ارزیابی سهام عادی
درباره خزانه جواهرات ملی
بازار مبادلات ارزی
مالیه بین الملل
ارزش زمانی پول (The time value of Monay)
افزایش سرمایه شرکتها
برخی از اصطلاحات بورسی
نسبت های مــربوط به ارزش بازار ســهام
نحوه دریافت بولتن ماهانه بورس تبریز
نسبت های سود آوری
سهام شناور آزاد (Free Float)
نسبتهای اهرمی
تجزیه و تحلیل نسبت های فعالیت
بدفهمی های نرخ ارز
کایزن Kaizen
انواع نسبت های نقدينگي
تجزيه وتحليل به كمك نسبتهاي مالي
رویکردهای بازار سهام
حجم مبنا و تعیین قیمت پایانی روز
شاخص سهام در بورس های اوراق بهادار
بولتن دی ماه بورس تبریز
درباره بورس تبریز
مجله FEAS
تاریخچه بانکداری در ایران
آدرس و شماره تلفن و فاکس شرکتهای بورسی
دانلود کردن Microfit
دانلود کردن Eviews 3
وب سایت من ...
طبقه بندی JEL
فایل تمرین های کتاب گجراتی
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
آذر 1388
آبان 1388
مهر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
فروردین 1388
اسفند 1387
دی 1387
آذر 1387
آبان 1387
مهر 1387
مرداد 1387
تیر 1387
خرداد 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
مهر 1386
شهریور 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
دی 1385
آذر 1385
آبان 1385
مهر 1385
شهریور 1385
مرداد 1385
تیر 1385
خرداد 1385
اردیبهشت 1385
فروردین 1385
اسفند 1384
بهمن 1384
دی 1384
آبان 1384
مهر 1384
آرشیو موضوعی
اوراق قرضه (Bonds)
اقتصاد سنجی
وامها
جزوات آموزشی بورس
تاریخچه بورس اوراق بهادار
پیوندها
علي بشارت
پژوهش گوگل
بانک جهانی
بانک های مرکزی دنیا
محمد خانزاده
درباره تبریز
یادداشت های یک سهامدار جزء
کاریز
اقتصاد برای ایرانیان
لوتا (لیست وبلاگ نویسان ترک ایران)
مهندسی علوم خاک
بانکدار بزرگ
اقتصاددانان
بورس اوراق بهادار

بورس کالای ايران

بانک اطلاعات اقتصادی ايران

Amibroker Pro V5.20

مهندسی مالی و مدیریت ریسک

بورسهای جهانی
DJIA NASDAQ SP500 Market Summary Home MarketWatch 75 Index
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM

سايت هواداران تراكتورسازي



براي دريافت گاه نامه های وبلاگ وسایر اطلاعات احتمالی فرم زیر را تکمیل نمائید