یکی از کارگزاری های معروف بورس اوراق بهادار کارگزاری مفید می باشد که در برخی از فعالیت های خود، گوی سبقت را از بقیه گرفته (از این کارگزاری تعریف می کنم چون یک نسخه از کتابی را که اکنون قصد معرفی آن را دارم به عنوان هدیه دریافت کرده ام پس به من حق بدهید!!!).  یکی از فعالیت های جالب و مفید آن ترجمه کتابی با عنوان مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک است که کتابی ثقیل و با بار علمی فراوان است اگر اهل مطالعه کتابهایی از این دست هستید نگران قیمت 10 هزار تومانی آن نباشید چون می توانید ترجمه فارسی کتاب و متن انگلیسی آن را در سایت مخصوص کتاب با این آدرس بیایبد

البته در این بین من را نیز دعا کنید که چنین کتاب مفیدی را برایتان معرفی کردم

امروز برای کسی که از مراغه زنگ زده بود آدرس اینترنتی سازمان بورس را می دادم تا بتواند نحوه شرکت در آزمون کارگزاری را از آنجا بیابد

هرچند به شخصه فکر می کنم برای کسی که حتی برای یکبار تالار بورس را ندیده و یا حتی برای یکبار هم که شده به وب سایت سازمان بورس مراجعه نکرده شرکت و قبولی در آزمون کارگزاری چه نفعی دارد و حتی اگر قبول شود چه فایده ای خواهد داشت؟ ولی فکر کردم آخرین کسی هستم که  که این امر به او ارتباط دارد و بهتر است به همان ارائه نشانی سایت بسنده کنم.  به هرحال شروع به دادن آدرس از تلفن کردم و باور کنید مخم ترک خورد تا توانستم آدرس ساده سازمان بورس را به ایشان برسانم و تازه زمانی که دوباره آدرس را برایم خواندند متوجه شدم که اوووه چقدر آدرس را غلط نوشته دوباره برای ایشان باز خوانی کردم و تا آخرین مرحله دریافت فایل فرم شرکت در آزمون را برایشان توضیح دادم در این بین بود که به یاد نوشته خانم ترابیان (کارشناس ارشد بورس منطقه ای فارس) افتادم که در آخرین شماره مجله بورس (دی ماه 85) و در پیشنهادات تحقیق ارزنده خود به «جایگزینی آزمون نمایندگی دو با دوره های آموزشی مناسب و مرتبط و کسب حد نصاب نمره قبولی برای اعطای مجوز ورود نمایندگان کارگزاری به تالار» اشاره  نموده بودند، افتادم.

مسئله مهمی که ایشان در این مقاله به آن اشاره کرده اند بخصوص در تالار های منطقه ای نمود خاص پیدا می کند اکثریت کارگزاران تالارهای منطقه ای را می توان صرفا اپراتور رایانه نامید که تمام توان خود را صرف سرعت در تایپ دستورات خرید و فروش نموده اند و تخصص و تبحر خاصی در قرار گرفتن در صفحه اول صف های خرید و فروش دارند، اصطلاحات زرگری خاص خود را در مورد صف های خرید و فروش بکار می برند و بهترین خاطرات آنان قرار گرفتن در ابتدای صف خرید یا فروش فلان سهم زمانی که همه قصد تصاحب این مکان را داشتند است جالب اینجاست که بر اساس مقاله خانم ترابیان فقط 4 درصد از پرسش شوندگان از ارائه خدمات مشاوره و تخصص کارگزاران ابراز رضایت می کنند(البته آمار این تحقیق کارگزاران تهران را نیز شامل می گردد) براساس تحقیق دانشجویی که خودم در بهار سال 83 در تالار تبریز انجام دادم 27.5 درصد حاضرین تالار به کارگزاران ابدا اطمینان نداشتند و 60.9 درصد از آنان به طور متوسط به آنان اطمینان داشتند (که با توجه به شرایط خوب بازار در آن سال نسبت بسیار بدی است) در تحقیق دانشجویی دیگری که من پیشنهاد آن را برای درس روش تحقیق برخی از دانشجویان دانشگاه تبریز دادم (بهار 85)  معلوم شد 54.92 درصد پرسش شوندگان تالار تبریز تخصص کارگزاران این تالار را کم و 38.02 درصد آنان تخصص کارگزاران تالار تبریز را در حد متوسط ارزیابی می کنند .

بررسی دلایل این نگرش سهامداران در حد و اندازه این وبلاگ نیست و تحقیق مفصلی را می طلبد ولی آنچه نمود بیشتری پیدا می کند این است که به نظر می آید روش آزمون و گزینش کارگزاران مناسب و مطابق نیاز های بازار سرمایه کشور نیست

بورس اوراق بهادار تهران در سال 1371 به دنبال بحران حاکم بر بازار سرمایه ایران سال سختی را سپری نمود . حجم معاملات در سال 1371 نسبت به سال قبل کاهشی معادل 39/26 درصد در حجم ریالی و کاهشی معادل 51/20 درصد در تعداد سهام مورد معامله داشته است . کاهش عرضه و در بعضی موارد عدم عرضه سهام از طرف نهادهای دولتی سبب شد که کل تعداد سهام معامله شده در سال مورد گزارش به 786,755,49 سهم به ارزش بالغ بر 352 میلیارد ریال برسد . شاخص کل قیمت سهام در سال 1371 از 98/470 در ابتدای سال به 12/435 در پایان سال رسید که این تغییرات برابر 6/7 درصد کاهش بود. شاخص کل قیمت سهام بورس تهران تا پایان خرداد ماه 1371 افزایش داشته و پس از سیر نزولی را آغاز و تا پایان سال ادامه یافت.

بورس اوراق بهادار تهران در سال 1372 علی رغم ادامه کاستی ها ی حاکم بر بازار سرمایه ایران که تا پایان شهریور ماه 1372 ادامه داشت سال نسبتاً خوبی را پشت سر گذارد , به طوری که حجم معاملات در سال 1372 نسبت به سال قبل افزایشی معادل 47/46 درصد در حجم ریالی و 61/95 در صد در تعداد سهام مورد معامله را نشان می دهد . حجم معاملات بورس در این سال از نظر تعداد سهام معامله شده به رقمی بالغ بر 479,328,97 سهم رسید که ارزش ریالی این تعداد سهام برابر با 7/515 میلیارد ریال می باشد. علی رغم افزایش در حجم معاملات در سال 1372 نسبت به سال قبل ,شاخص کل قیمت سهام در این سال از 12/435 واحد در ابتدای سال به 5/403 واحد در پایان سال رسید . این تغییرات برابر با 277 درصد,کاهشی بود.با وجود کاهش شاخی کل قیمت سهام در پایان سال سهم نسبت به ابتدای سال , شاخص کل قیمت سهام در نیمه دوم سال و از نیمه دوم مهرماه 1372 سیر صعودی خود را شروع کرده و از 12/380 واحد در مهرماه به 5/403 واحد در اسفند ماه رسید که این رقم افزایشی برابر 15/6  درصد را نسبت به اواسط سال 1372 نشان داده است.

در سال 1372 روند حجم معاملات در بورس اوراق بهادار تهران افزایشی بوده و به رقم 4/793 میلیارد ریال بالغ شده است.در سال های 1374 و 1375 فعالیت های بورس در اوج رونق خود قرار می گیرد . ارزش سهام معامله شده در آن به ترتیب : به 6/1880 میلیارد ریال و 6/4381 میلیارد ریال بالغ می گردد. تعداد شرکت های پذیرفته شده در این سال به ترتیب: به 221 و 214 شرکت افزایش می یابد در سال 1376 همراه با رکود اقتصادی در کشور ارزش سهام معامله شده به شدت کاهش یافته و به 6/2017 میلیارد ریال تنزل می یابد . مع هذا از سال 1377 تا 1379 بورس از یک رونق مناسب برخوردار گشته و حجم معاملات با شروع رشد متوسط سالانه ای معادل 43 درصد به 7/9176 میلیارد ریال در سال 1379 بر روی سهام 318 شرکت پذیرفته شده انجام می گیرد. در سال 1380 میزان حجم سهام معامله شده در بورس به 9/7820 میلیارد ریال بر روی سهام 321 شرکت پذیرفته شده کاهش می یابد که بیانگر یک رشد منفی 6/14 درصدی نسبت به سال 1379 می باشد به هر حال براساس آمار و اطلاعات مورد بررسی , علی رغم رشد و گسترش قابل توجه فعالیت های بورس اوراق بهادار , خصوصاً طی سالهای 80-1368 , هنوز این نهاد نقش قابل توجه و مناسبی را در اقتصاد کشور ایفا ننموده است . به طوری که نسبت ارزش حجم معاملات انجام شده در بورس تولید ناخالص ملی کشور در بهترین وضعیت کشور یعنی سال 1379 تنها معادل 1/6 درصد بوده است که در مقایسه با وضعیت و نقش بورس در سایر کشورها-اعم از توسعه یافته و یا در حال توسعه-حاکی از حضور کمرنگ این مفاد در نظام اقتصادی کشور و بازار سرمایه است . میزان نسبت ارزش معاملات بورس در سال 1379 که در مقایسه با سال های قبل ,از بهترین وضعیت برخوردار بوده است میزان پس انداز ملی کشور معادل 4/3 درصد بوده که این خود بیانگر عدم کفایت لازم آن در منابع سرمایه ای کشور می باشد.

در سال 1363 حجم معاملات برای اولین بار پس از انقلاب اسلامی به مبلغ 9/1167 میلیون ریال بالغ گردید. معاملات مزبور بر روی سهام 21 شرکت پذیرفته شده صورت گرفت.

در سال 1364 معاملات به 2/1211 میلیون ریال بالغ گردید که نسبت به سال قبل 5/43 میلیون ریال معادل حدود 6/3 در صد افزایش نشان داده است . معاملات مزبور بر روی سهام 33 شرکت پذیرفته شده صورت گرفته است .

در سال 1365 حجم معاملات در بورس تهران به 8/1735 میلیون ریال بالغ گردید که نسبت به سال گذشته 525 میلیون ریال افزایش نشان می داد . معاملات انجام شده تنها  بر روی سهام سی و هفت شرکت تولیدی صورت گرفت . در سال 1366 حجم معاملات در بورس به 2/1609 میلیون ریال بالغ گردیده که نسبت به سال قبل 1/46  میلیون ریال کاهش نشان می داد . معاملات انجام شده بر روی سهام سی و هشت شرکت تولیدی صورت گرفت .

در سال 1367 حجم معاملات در بورس تهران به 6/9935 میلیون ریال بالغ گردید که نسبت به سال قبل از آن 4/8245 میلیون ریال افزایش نشان می داد . معاملات انجام شده بر روی سهام سی و نه شرکت تولیدی صورت گرفت . لازم به توضیح است که حجم معاملات سهام شرکت ها در این سال بالاترین رقم معاملات سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس از تاریخ تاسیس بورس بوده است . جدول شماره (7-2) اطلاعات تفصیلی را در این خصوص نشان می دهد در سال 1368 حجم معاملات در بورس تهران به 7/11139 میلیون ریال بالغ گردیده که نسبت به سال گذشته 1/1204 میلیون ریال افزایش نشان می دهد. معاملات انجام شده بر روی 54 شرکت تولیدی صورت گرفته است . تعداد سهام معامله شده در این سال حدود چهار میلیون سهم بوده است . این افزایش را می توان عمدتاً ناشی از اهداف برنامه پنج ساله اول توسعه اقتصادی ,اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و سیاست تجهیز و مشارکت بخش خصوصی در فعالیت های تولیدی دانست که به عنوان اولین قدم در این راه موفقیت آمیز بوده است . در سال 1369 , برروی تعداد 13/13 میلیون سهم از 72 شرکت تولیدی جمعاً 65 میلیارد معامله انجام شد که از نظر تعداد سهام سه برابر سال قبل و از نظر حجم معاملات شش برابر سال 1368 بوده است در این سال تعداد شرکت های پذیرفته شده در بورس 95  واحد افزایش یافت . در سال 1370 ,با گسترش بیشتر بازار سهام و عرضه افزون تر ,حجم معاملات کل سالانه به رقم 478 میلیارد ریال رسید . افزایش چشمگیر حجم معاملات سالانه بورس اوراق بهادار تهران در سال 1370 با برخورداری از فعالیت های 129 شرکت پذیرفته شده در این سال و داد و ستد 6/62 میلیون سهم مواجه بوده است.

حجم معاملات در سال 1370 نسبت به سال قبل (1369) افزایش چشمگیر را نشان می دهد و رشدی برابر 737 درصد داشته است . عرضه سهام همچنین از طرف سازمان های واگذار کننده سهام ادامه یافت و جمع کل سهام معامله شده در این سال بالغ بر 63594332 سهم شد که 4 برابر تعداد سهام معامله شده در سال 1369 بود . شاخص کل قیمت سهام در سال 1370 از 27/184 در ابتدای سال به 55/393 در پایان سال رسید که تغییرات فوق بیانگر رشدی معادل 113 درصد بوده است.

در سال 1254 تعداد 21 شرکت تقاضای پذیرش سهام خود را در بورس نمودند که از این تعداد سهام 16 شرکت پذیرفته شد و جمع شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران به 59 شرکت افزایش یافت . در سال 1355 تعداد شرکت های پذیرفته شده در بورس به 76 شرکت و حجم معاملات آن به 38256 میلیون ریال بالغ گردید . در مهرماه این سال بورس تهران به عضویت مکاتبه ای فدراسیون بورس های جهانی (که در توکیو تشکیل شده بود) درآمد و مقدمات همکاری های بورس تهران و بوی سایر کشورها را در زمینه تبادل نظر و استفاده از تجربیات یکدیگر فراهم نمود . اوراق قرضه گسترش مالکیت نیز در اردیبهشت سال 1355 در بورس تهران پذیرفته شد.

با پایان گرفتن سال 1355 علاوه بر افزایش حجم کل معاملات , تعداد سرمایه گذارانی که از طریق بورس اقدام به سرمایه گذاری در اوراق بهادار نمودند ,رو به افزایش گذاشت . رونق معاملات در سال 1356 کماکان تحت تاثیر اجرای قانون گسترش مالکیت سهام قرار داشت . در این سال , معاملات بورس به اوج خود رسید و کلا 3/4417 میلیون ریال اوراق بهادار مشتمل بر 9/19487 میلیون ریال سهام (44% کل معاملات) مورد داد و ستد قرار گرفت . در سال 1356 تعداد شرکت های پذیرفته شده از 76 شرکت به 102 شرکت شامل 24 بانک ,69 شرکت تولیدی ,4 شرکت بیمه خدماتی و 5 شرکت توسعه و سرمایه گذاری بالغ گردید بالاخره در سال 1357 که مقارن با وقوع انقلاب اسلامی بوده است ,حجم معاملات در بورس تهران به شدت کاهش یافت و خصوصاً در شش ماهه دوم سال در وضعیت بسیار نامطلوبی قرار گرفت . معاملات انجام شده در سال 1357 کلا به مبلغ 3/3405 میلیون ریال بالغ گردید که حدود 10000 میلیون ریال آن مربوط به  فروش تعداد کثیری از سهام بانک صادرات بوده است . در سال 1357 سهام سه شرکت دیگر در بورس تهران پذیرفته شد و تعداد شرکت های پذیرفته شده به 105 شرکت بالغ گردید. اطلاعات تفضیلی در جدول (7-2)آمده است . معاملات اوراق بهادار در سال 1358 با رکود قابل توجهی روبرو گردید و به خصوص در زمینه معاملات سهام به حداقل خود در تاریخ بورس رسید . پس از ملی شدن بانک ها و شرکت های بیمه ,سهام کلیه بانک ها و شرکت های بیمه که در فهرست نرخ های بورس تهران درج شده بود از فهرست مزبور حذف گردید. در همین سال به دنبال تصویب قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران ,تعدادی از شرکت های پذیرفته شده در بورس مشمول قانون مزبور گردید و به دنبال این تحولات معاملات سهام در بورس تهران راکد شد . در این سال معادل 1/4106 میلیون ریال اوراق بهادار شامل 2/30 میلیون ریال سهام شرکت ها ,2/1622 میلیون ریال قرضه دولتی و 7/2453 میلیون ریال قرضه گسترش مالکیت مورد معامله قرار گرفت . همچنین در این سال انتشار اوراق قرضه گسترش متوقف گردید و با توجه به اینکه قسمت اعظم آن در گذشته توسط بانک ها خریداری شده و برای فروش عرضه می شد , معامله این اوراق نیز هر روز محدود تر می گردید . سال 1359 در شرایط نسبتاً نامطلوب اقتصادی آغاز گردید. عدم تمرکز در صنایع کشور ,تولیدات کمتر از انتظار و مضیقه های متعدد در زمینه واردات پس از تحریم اقتصادی موجب افزایش بیکاری و تورم گردید و نیز بروز جنگ تحمیلی بر مشکلات اقتصادی افزود. در سال 1359 فعالیت بورس اوراق بهادار تهران نیز به دلیل شرایط خاص اقتصادی کشور بسیار محدود بود . در این سال به دلیل مشخص نبودن وضع مالکیت سهام ,معاملات سهام در بورس به کلی متوقف شد و تنها معاملاتی که انجام می گرفت منحصر به اوراق قرضه دولتی و گسترش مالکیت بود . در اواخر سال 1359 پرداخت سود تضمین شده اوراق قرضه گسترش مالکیت لغو ,و پرداخت اصل اوراق مزبور به مدت 2 سال تمدید گردید.معاملات این اوراق از اسفند ماه آن سال متوقف و همین امر در معاملات اوراق قرضه دولتی که از رونق نسبی برخوردار بود اثر منفی گذاشت . در این سال مجموعاً 538 میلیون ریال مشتمل بر 1/398 میلیون ریال اوراق قرضه دولتی و 9/139 میلیون ریال اوراق قرضه گسترش مالکیت از طریق بورس تهران معامله شد . ادامه وضعیت حاکم بر جریان معاملات در سال 1360 باعث گردید که حجم معاملات در سال 1360 باز هم کاهش یابد و به 49 میلیون ریال معاملات قرضه دولتی محدود گردد . حجم معاملات انجام شده در سال 1361 نسبت به سال های قبل از آن تفاوت چندانی نداشت و تنها سه فقره معامله بر روی سهام پذیرفته شده در بورس صورت گرفت . مجموع شرکت های  پذیرفته شده در بورس در پایان سال 1361 (به استثنای شرکت های ملی شده) 71 واحد ه اند. در سال 1362 به دنبال تصویب قانون بانکداری بدون ربا ,عرضه اوراق قرضه دولتی به شدت کاهش یافت و بیشتر فعالیت کارگزاران در جهت افزایش سهام قرار گرفت . در این سال , علی رغم وجود تقاضای خرید برای سهام بعضی از شرکت ها که از وضعیت مالی و سود آوری مناسب برخوردار بود ,عرضه سهام چندان زیاد نبود و در بسیاری موارد  دستورهای خرید نزد کارگزاران بدون اقدام باقی می ماند . با وجود افزایش تقاضا , قیمت های پیشنهادی برای خرید سهام پایین تر از نرخ های معامله شده در سال های قبل بود و به همین علت دارندگان سهام رغبتی به فروش سهام نشان نمی دادند. معاملات سهام به دلیل ابلاغ تصویب نامه شورای بورس مبنی بر اینکه کلیه نقل و انتقال سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس حتما " از طریق بورس صورت می گیرد در اواخر سال مزبور تا حدودی رونق گرفت . در این سال مجموعاً 2/9 میلیون ریال شامل 6/6 میلیون ریال سهام و 6/2 میلیون ریال اوراق قرضه دولتی مورد معامله قرار گرفت . (لازم به توضیح است که از نیمه دوم سال 1362 معاملات اوراق قرضه در بورس به کلی متوقف شد)